|
|
 |
 |
|
|
१२ शान्तिपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
12.34. अध्यायः 034
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
व्यासेन युधिष्ठिरंप्रति पापानां प्रायश्चित्तादिकथनम्॥ 1॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text
व्यास उवाच। 12-34-0x(5405)(66099)
तपसा कर्मणा चैव प्रदानेन च भारत।
पुनाति पापं पुरुषः पूतश्चेन्न प्रवर्तते॥ 12-34-1(66100)
एककालं तु भुञ्जानश्चरन्भैक्षं स्वकर्मकृत्।
कपालपाणिः खट्वाङ्गी ब्रह्मचारी सदोत्थितः॥ 12-34-2(66101)
अनसूयुरधः शायी कर्म लोके प्रकाशयन्।
पूर्णैर्द्वादशभिर्वर्षैर्ब्रह्महा विप्रमुच्यते॥ 12-34-3(66102)
लक्ष्यः शस्त्रभृतां वा स्याद्विदुषामिच्छयाऽऽत्मनः।
प्रास्येदात्मानमग्नौ वा समिद्धे त्रिरवाक्शिराः॥ 12-34-4(66103)
जपन्वाऽन्यतमं वेदं योजनानां शतं व्रजेत्।
सर्वस्वं वा वेदविदे ब्राह्मणायोपपादयेत्॥ 12-34-5(66104)
धनं वा जीवनायालं गृहं वा सपरिच्छदम्।
मुच्यते ब्रह्महत्याया गोप्ता गोब्राह्मणस्य च॥ 12-34-6(66105)
षङ्गिर्वर्षैः कृच्छ्रभोजी ब्रह्महा पूयते नरः।
मासेमासे समश्नंस्तु त्रिभिर्वर्षैः प्रमुच्यते॥ 12-34-7(66106)
संवत्सरेण मासाशी पूयते नात्र संशयः।
तथैवोपवसन्राजन्स्वल्पेनापि प्रपूयते॥ 12-34-8(66107)
क्रतुना चाश्वमेधेन पूयते नात्र संशयः।
ये चाप्यवभृथस्नाताः केचिदेवंविधा नराः।
ते सर्वे धूतपाप्मानो भवन्तीति परा श्रुतिः॥ 12-34-9(66108)
ब्राह्मणार्थे हतो युद्धे मुच्यते ब्रह्महत्यया॥ 12-34-10(66109)
गवां शतसहस्रं तु पात्रेभ्यः प्रतिपादयेत्।
ब्रह्महा विप्रमुच्येत सर्वपापेभ्य एव च॥ 12-34-11(66110)
कपिलानां सहस्राणि यो दद्यात्पञ्चविंशतिम्।
दोग्ध्रीणां स च पापेभ्यः सर्वेभ्यो विप्रमुच्यते॥ 12-34-12(66111)
गोसहस्रं सवत्सानां दोग्ध्रीणां प्राणसंशये।
साधुभ्यो वै दरिद्रेभ्यो दत्त्वा मुच्येत किल्विषात्॥ 12-34-13(66112)
शतं वै यस्तु काम्भोजान्ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति।
नियतेभ्यो महीपाल स च पापात्प्रमुच्यते॥ 12-34-14(66113)
मनोरथं तु यो दद्यादेकस्मा अपि भारत।
न कीर्तयेत दत्त्वा यः स च पापात्प्रमुच्यते॥ 12-34-15(66114)
सुरापानं सकृत्कृत्वा योऽग्निवर्णां सुरां पिबेत्।
स पावयत्यथात्मानमिह लोके परत्र च॥ 12-34-16(66115)
मरुप्रपातं प्रपतञ्ज्वलनं वा समाविशन्।
महाप्रस्थानमातिष्ठन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः॥ 12-34-17(66116)
बृहस्पतिसवेनेष्ट्वा सुरापो ब्राह्मणः पुनः।
समितिं ब्राह्मणो गच्छेदिति वै ब्रह्मणः श्रुतिः॥ 12-34-18(66117)
भूमिप्रदानं कुर्याद्यः सुरां पीत्वा विमत्सरः।
पुनर्न च पिबेद्राजन्संस्कृतः स च शुध्यति॥ 12-34-19(66118)
गुरुतल्पी शिलां तप्तामायसीमभिसंविशेत्।
अवकृत्यात्मनः शेफं प्रव्रजेदूर्ध्वदर्शनः॥ 12-34-20(66119)
शरीरस्य विमोक्षेण मुच्यते कर्मणोऽशुभात्।
कर्मभ्यो विप्रमुच्यन्ते यताः संवत्सरं स्त्रियः॥ 12-34-21(66120)
महाव्रतं चरेद्यस्तु दद्यात्सर्वस्वमेव तु।
गुर्वर्थे वा हतो युद्धे स मुच्येत्कर्मणोऽशुभात्॥ 12-34-22(66121)
अनृतेनोपवर्ती चेत्प्रतिरोद्धा गुरोस्तथा।
उपाहृत्य प्रियं तस्मै तस्मात्पापात्प्रमुच्यते॥ 12-34-23(66122)
अवकीर्णनिमित्तं तु ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्।
गोचर्मवासाः षण्मासांस्तथा मुच्येत किल्बिषात्॥ 12-34-24(66123)
परदारोपसेवी तु परस्यापहरन्वसु।
संवत्सरं व्रती भूत्वा तथा मुच्येत किल्बिषात्॥ 12-34-25(66124)
धनं तु यस्यापहरेत्तस्मै दद्यात्समं वसु।
विविधेनाभ्युपायेन तदा मुच्येत किल्बिषात्॥ 12-34-26(66125)
कृच्छ्राद्द्वादशरात्रेण संयतात्मा व्रते स्थितः।
परिवेत्ता भवेत्पूतः परिवित्तिस्तथैव च॥ 12-34-27(66126)
निवेश्यं तु पुनस्तेन भवेत्तारयता पितॄन्।
न तु स्त्रिया भवेद्दोषो न तु सा तेन लिप्यते॥ 12-34-28(66127)
भोजनं ह्यन्तराशुद्धं चातुर्मास्ये विधीयते।
स्त्रियस्तेन प्रशुध्यन्ति इति धर्मविदो विदुः॥ 12-34-29(66128)
स्त्रियस्त्वाशङ्किताः पापे नोपगम्या विजानता।
रजसा ता विशुध्यन्ते भस्मना भाजनं यथा॥ 12-34-30(66129)
पादजोच्छिष्टकांस्यं यद्गवा घ्रातमथापि वा।
गण्डूषोच्छिष्टमपि वा विशुध्येद्दशभिस्तु तत्॥ 12-34-31(66130)
चतुष्पात्सकलो धर्मो ब्राह्मणस्य विधीयते।
पादोन इष्टो राजन्ये तथा धर्मो विधीयते॥ 12-34-32(66131)
तथा वैश्ये च शूद्रे च पादः पादो विधीयते।
विद्यादेवंविधनैषां गुरुलाघवनिश्चयम्॥ 12-34-33(66132)
तिर्यग्योनिवधं कृत्वा द्रुमांश्छित्वोत्तरान्बहून्।
त्रिरात्रं वायुभक्षः स्यात्कर्म च प्रथयन्नरः॥ 12-34-34(66133)
अगम्यागमने राजन्प्रायश्चित्तं विधीयते।
आर्द्रवस्त्रेण षण्मासान्विभाव्यं भस्मशायिना॥ 12-34-35(66134)
एवमेव तु सर्वेषामकार्याणां विधिर्भवेत्।
ब्रह्मणोक्तेन विधिना दृष्टान्तागमहेतुभिः॥ 12-34-36(66135)
सावित्रीमप्यधीयानः शुचौ देशे मिताशनः।
अहिंसो मन्दकं जल्पान्मुच्यते सर्वकिल्बिषात्॥ 12-34-37(66136)
अहः सु सततं तिष्ठेदभ्याकाशं निशाः स्वपन्।
त्रिरह्नि त्रिर्निशायां च सवासा जलमाविशेत्॥ 12-34-38(66137)
स्त्रीशूद्रपतितांश्चापि नाभिभाषेद्ब्रतान्वितः।
पापान्यज्ञानतः कृत्वा मुच्येदेवंव्रतो द्विजः॥ 12-34-39(66138)
शुभाशुभफलं प्रेत्य लभते भूतसाक्षिकम्।
अतिरिच्येत्तयोर्यस्तु तत्कर्ता लभते फलम्॥ 12-34-40(66139)
तस्माद्दानेन तपसा कर्मणा च फलं शुभम्।
वर्धयेदशुभं कृत्वा यथा स्यादतिरेकवान्॥ 12-34-41(66140)
कुर्याच्छुभानि कर्माणि निमित्ते पापकर्मणाम्।
दद्यान्नित्यं च वित्तानि तथा मुच्येत किल्बिषात्॥ 12-34-42(66141)
अनुरूपं हि पापस्य प्रायश्चित्तमुदाहृतम्।
महापातकवर्जं तु प्रायश्चित्तं विधीयते॥ 12-34-43(66142)
भक्ष्याभक्ष्येषु चान्येषु वाच्यावाच्ये तथैव च।
अज्ञानज्ञानयो राजन्विहितान्यनुजानतः॥ 12-34-44(66143)
जानता तु कृतं पापं गुरु सर्वं भवत्युत।
अज्ञानात्स्खलिते दोषे प्रायश्चित्तं विधीयते॥ 12-34-45(66144)
शक्यते विधिना पापं यथोक्तेन व्यपोहितुम्।
आस्तिके श्रद्दधाने च विधिरेष विधीयते॥ 12-34-46(66145)
नास्तिकाश्रद्दधानेषु पुरुषेषु कदाचन।
दम्भद्वेषप्रधानेषु विधिरेष न शिष्यते॥ 12-34-47(66146)
शिष्टाचारश्च दिष्टश्च धर्मो धर्मभूतां वर।
सेवितव्यो नरव्याघ्र प्रेत्येह च हितेप्सुना॥ 12-34-48(66147)
स राजन्मोक्ष्यते पापात्तेन पूर्णेन हेतुना।
त्राणार्थं वा वधे तेषामथवा नृपकर्मणा॥ 12-34-49(66148)
अथवा ते घृणा काचित्प्रायश्चित्तं चरिष्यसि।
मा चैवानार्यजुष्टेन मृत्युना निधनं गमः॥ 12-34-50(66149)
वैशम्पायन उवाच। 12-34-51x(5406)
एवमुक्तो भगवता धर्मराजो युधिष्ठिरः।
चिन्तयित्वा मुहूर्तेन प्रत्युवाच तपोधनम्॥ ॥ 12-34-51(66150)
इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि राजधर्मपर्वणि चतुस्त्रिंशोऽध्यायः॥ 34॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes
12-34-1 तपसा कच्छ्रचान्द्रायणादिना। कर्मणा यज्ञादिना पुनारिशोधयति॥ 12-34-3 कर्म ब्रह्महत्याम्॥ 12-34-5 अवाकूशिराः यं कंचिद्वेदं जपन् योजनानां शतं त्रिर्व्रजेत् शतत्रययोजनं पदचारेण तीर्थयात्रायां वेदं जपन्मुच्यत इत्यर्थः॥ 12-34-7 कच्छ्रभोजी कृच्छ्ररीत्या भुञ्जानः॥ 12-34-17 मरुप्रपातं निर्जलदेशे पर्वताग्रात्पतनम्। महाप्रस्थानं केदारे हिमवदाहोरणम्॥ 12-34-18 निष्पापः सन् ब्राह्मणसभामारोढुं योग्यो भवतीत्यर्थः॥ 12-34-19 उदपानं शिवं कुर्यात्सुरामिति ड. थ. पाठः॥ 12-34-21 यताः त्यक्ताहारविहाराः॥ 12-34-22 महाव्रतं मासमात्रं जलस्यापि त्यागः॥ 12-34-24 खरचर्मवासाः षण्मासानिति ड.थ.पाठः॥ 12-34-28 तेन कनिष्ठेन निवेश्यं विवाहान्तरं कर्तव्यम्॥ 12-34-29 अन्तराभोजनं धारणापारणव्रतेन मासचतुष्ट्यकृतेन शुध्यन्ति महापापयोगे। भाजनं त्वृतुनाशुद्धं चातुर्मास्यं विधीयते इति थ. पाठः। भाजनं पूतिना शुद्धमिति ड. पाठः॥ 12-34-31 शूद्रस्य उच्छिष्टं कांस्यं पात्रम्। दशभिः शोधनैः शुद्ध्यति। तानि च पञ्चगव्येन मृत्तोयैर्भस्मनाम्लेन वह्निनेति॥ 12-34-33 विधीयते पादः पादोऽपकृष्ट इत्यर्थः। वैश्यस्य द्विपादः। शूद्रस्य पादमात्रः। धर्मः शौचादिः॥ 12-34-36 दृष्टान्तभूतो य आगमस्तत्रोक्तैर्हेतुभिर्यावदेन इत्याद्यैः॥ 12-34-38 तिष्ठेदित्युपवेशनादेर्व्यावृत्तिः। अभ्याकाशं निरावरणे स्थण़्डिलादौ। अनुरूपं हि पापस्य अभ्याकाशमिति ट. पाठः॥ 12-34-40 यत्र पुण्ये पापे वातिरिच्येत् योऽधिको भवति स इतरेणेतरदभिभूयातिरिक्तस्य फलं भुङ्क्त इत्यर्थः। अतिरिच्येत यो यत्र इति झ. पाठः॥


|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|